Fundusze emerytalne na giełdzie

W roku 2003 OFE zakupiły polskie akcje za ok. 2 mld zł

Koniunktura na warszawskiej giełdzie w 2004 roku będzie zależeć głównie od trzech grup podmiotów. Są to polskie fundusze emerytalne i inwestycyjne (te ostatnie dołączyły do głównych rozgrywających właściwie dopiero w ubiegłym roku) oraz inwestorzy zagraniczni. Wykresy przedstawiające szacunkowe miesięczne przepływy kapitału z tych trzech źródeł w 2003 r. wyraźnie pokazują, jak duży wpływ te grupy podmiotów mają na przebieg koniunktury giełdowej. Udział dwóch pierwszych grup w kapitalizacji polskich spółek notowanych na warszawskiej giełdzie, można szacować na ok. 13%.Na początku 2003 r. wartość aktywów otwartych funduszy emerytalnych zaangażowanych na polskiej giełdzie wynosiła ok. 8,5 mld PLN. Szacowana wartość kupna netto akcji w 2003 roku to ok. 2 mld PLN. Te inwestycje oraz wzrost wartości rynku spowodowały, że na koniec roku 2003 lokaty akcyjne OFE wynosiły 14,4 mld PLN i stanowiły 32% wartości aktywów netto wszystkich funduszy. Wysokość lokat sprawia, że otwarte fundusze emerytalne są największym polskim inwestorem instytucjonalnym.

Szacunkowe przepływy netto kapitału na WGPW w 2003 r.

Wykres pokazuje jak duży wpływ na przebieg koniunktury giełdowej miały otwarte fundusze emerytalne, fundusze inwestycyjne i inwestorzy zagraniczni. Szacuje się, że udział dwóch pierwszych grup inwestorów w kapitalizacji spółek notowanych na warszawskiej giełdzie wyniósł ok. 13%. Wg prognoz koniunktura giełdowa w 2004 r. nadal będzie zależeć od tych samych grup inwestorów.

Udział OFE w kapitalizacji polskich spółek giełdowych szybko się zwiększa

Fundusze zaczynają się liczyć jako bardzo znaczący inwestorzy. W wielu spółkach łączna posiadana przez fundusze liczba akcji stanowi już ponad 30% kapitału akcyjnego. Dotyczy to nie tylko małych spółek, ale także uczestników WIG20 takich jak ComputerLand, PGF czy Kęty. Nawet w największych giełdowych spółkach fundusze emerytalne stają się znaczącymi akcjonariuszami – udział w kapitale akcyjnym PKN sięga 20%, w Prokomie Software próg ten nawet został przekroczony.

Spółki o największym udziale w aktywach OFE na koniec 2003 r. (39 spółek)

WIG 20

spółka

wartość
w portfelach OFE (PLN)

liczba akcji

udział OFE
w spółce %

udział
w aktywach netto %

udział
w portfelu akcyjnym %

x

TP SA

2 129 390 070

140 553 804

10,0

4,7

14,8

x

PKN

2 092 049 975

83 681 999

19,6

4,7

14,5

x

PEKAO

1 584 327 060

14 669 695

8,8

3,5

11,0

x

BPH PBK

713 606 800

2 010 160

7,0

2,2

6,9

x

KGHM

660 941 740

25 226 783

12,6

1,5

4,6

x

PROKOM

545 024 376

3 132 324

22,7

1,2

3,8

x

KĘTY

513 109 350

3 800 810

36,2

1,1

3,6

x

ŚWIECIE

469 098 697

6 076 408

12,2

1,0

3,3

 

ING BSK

403 175 280

1 168 624

9,0

0,9

2,8

x

BZ WBK

398 987 675

5 270 643

7,2

1,2

3,8

x

DĘBICA

345 881 728

2 702 201

19,6

0,8

2,4

x

AGORA

286 174 768

5 600 289

9,9

0,6

2,0

x

NETIA

285 546 940

71 386 735

20,7

0,6

2,0

 

ECHO

282 132 969

4 185 949

39,9

0,6

2,0

 

CERSANIT

230 711 531

3 015 837

22,8

0,5

1,6

 

ŻYWIEC

226 841 818

522 677

4,6

0,5

1,6

x

ORBIS

222 416 347

8 029 471

17,4

0,5

1,5

x

COMPUTERLAND

202 696 858

2 227 438

32,9

0,5

1,4

 

LPP

187 206 847

348 941

20,5

0,4

1,3

 

POFA KUTNO

186 796 443

841 425

46,3

0,4

1,3

x

PGF

186 059 073

4 451 174

36,4

0,4

1,3

 

BACA

180 722 679

958 741

0,7

0,4

1,3

x

BUDIMEX

122 255 747

3 414 965

13,4

0,3

0,9

 

FARMACOL

120 991 344

5 105 120

32,7

0,3

0,8

 

GRAJEWO

120 224 338

724 243

14,0

0,3

0,8

 

KREDYT BANK

116 087 440

14 510 930

6,9

0,3

0,8

 

SANOK

107 140 878

1 010 763

29,8

0,2

0,7

 

EMAX

91 768 180

823 033

24,3

0,2

0,6

 

GROCLIN

89 547 513

899 975

16,4

0,2

0,6

 

JELFA

74 291 040

1 547 730

22,8

0,2

0,5

 

HANDLOWY

73 304 619

1 270 444

1,0

0,2

0,5

x

COMARCH

72 543 689

1 414 107

21,0

0,2

0,5

x

MILLENIUM

61 669 501

24 184 118

2,8

0,1

0,4

 

DUDA

58 688 634

1 011 873

23,5

0,1

0,4

 

KROSNO

47 964 160

599 552

23,7

0,1

0,3

 

ELDORADO

46 367 303

1 540 442

23,2

0,1

0,3

x

SOFTBANK

45 293 113

1 755 547

8,4

0,1

0,3

 

POLIFACW

43 598 408

5 316 879

11,7

0,1

0,3

x

 BRE

 40 667 348

 439 647

 1,9

 0,1

 0,3

W przypadku obliczania udziału w aktywach netto dla BPH PBK, BZ WBK i BRE łączne aktywa i łączna wartość akcji zostały skorygowane o wielkość aktywów i portfela akcyjnego funduszy, któe nie mogą posiadać tych spółek. 
Źródło: raporty roczne OFE

Jednocześnie wiele funduszy nie inwestuje jeszcze na rynkach zagranicznych. Mimo, iż prawo zezwala na inwestycje w akcje notowane poza Polską do wartości 5% aktywów netto, to fundusze nie wykorzystują nawet i tego niewielkiego limitu. Szacuje się, że zaledwie 0,3% aktywów netto zostało ulokowanych w akcje notowane na giełdach zagranicznych. Nie jest wykluczone, że możliwość inwestowania zagranicą stanowi dla funduszy pewnego rodzaju bufor bezpieczeństwa na wypadek spłycenia polskiego rynku, co – o ile nie pojawią się nowe duże oferty prywatyzacyjne, a napływ środków na giełdę z funduszy będzie utrzymywał się na podobnym poziomie jak w 2003 roku – może nastąpić dosyć szybko.

Na podstawie „Perspektywy rynku akcji w Polsce w 2004 r.”
CDM PEKAO S.A.