Celem analizy jest oszacowanie obecnej wartości składek emerytalnych wpłacanych do ZUS i OFE w okresie wrzesień 1999 r- grudzień 2003 r. osób, które rozpoczęły pracę we wrześniu 1999 r. i zarabiają na poziomie średniego wynagrodzenia w gospodarce narodowej oraz przystąpiły do OFE, bądź nie. W analizie wzięto pod uwagę wszystkie obecnie działające na rynku otwarte fundusze emerytalne, tj.: AIG OFE, OFE Allianz Polska, Commercial Union OFE BPH CU WBK, ING Nationale-Nederlanden Polska OFE, Bankowy OFE, OFE PZU Złota Jesień, Credit Suisse Life & Pensions OFE, OFE "DOM", OFE Ergo Hestia, Generali OFE, OFE Kredyt Banku, Pekao OFE, OFE Pocztylion, OFE Polsat, SAMPO OFE, OFE Skarbiec-Emerytura. Dane w okresie od września 1999 r. do grudnia 2003 r. na koniec każdego miesiąca, takie jak: wysokość zewidencjonowanego kapitału z drugiego filaru emerytalnego, koszty związane z jego obsługą oraz wartości jednostki rozrachunkowej zostały przedstawione osobno dla każdego z OFE. Zaewidencjonowany kapitał z I i II filaru emerytalnego oraz wartości jednostki rozrachunkowej na koniec każdego miesiąca w okresie od września 1999 r. do grudnia 2003 r., zostały przedstawione osobno dla każdego z OFE.
1. Porównując kapitał zaewidencjonowany na kontach OFE, przy takiej
samej wysokości składek, na koniec 2003 r. wartość kapitału z II filaru
emerytalnego (od najwyższego do najniższego) przedstawia się następująco:
1) ING Nationale-Nederlanden Polska OFE - 9310 zł.,
2) OFE Polsat - 9233 zł.,
3) OFE Allianz Polska - 9170 zł.,
4) SAMPO OFE - 9131 zł.,
5) OFE PZU Złota Jesień - 9128 zł.,
6)
Commercial
Union OFE BPH CU WBK - 8985 zł.,
7) Bankowy OFE - 8934 zł.,
8) OFE „DOM" - 8927 zł.,
9) Generali OFE - 8906 zł.,
10) AIG OFE - 8773 zł.,
11) Pekao OFE - 8723 zł.,
12) OFE Skarbiec-Emerytura - 8703 zł.,
13)
Credit Suisse
Life & Pensions OFE - 8687 zł.,
14) OFE Ergo Hestia - 8651 zł.,
15) OFE Pocztylion - 8564 zł.,
16) OFE Kredyt Banku - 8464 zł. (Tabele 1a, 1b, 1c i Rysunek 1)
2. Powyższe różnice w wysokości zaewidencjonowanego kapitału wynikają z różnej wysokości opłaty od składki pobieranej przez fundusze oraz z różnej wysokości stopy zwrotu wypracowanej przez dany fundusz. (Tabele 1a, 1b, 1c)
3. Na koniec 2003 r. najwyższą jednostkę rozrachunkową miało OFE Polsat (tj. 18,80 zł), zaś najniższą OFE Kredyt Bank (tj. 14,90 zł.). Jednostkę rozrachunkową powyżej 18 zł również wypracowały ING Nationale-Nederlanden Polska OFE oraz SAMPO OFE (tj. odpowiednio18,62 zł. i 18,37 zł.). W sześciu z OFE (tj. Bankowy OFE, OFE Ergo Hestia, OFE PZU Złota Jesień, Commercial Union OFE BPH CU WBK, Generali OFE, OFE "DOM") jednostka rozrachunkowa była powyżej 17 zł. (tj. 17,34-17,74 zł). Pozostałe sześć OFE (tj. Pekao OFE, OFE Pocztylion, AIG OFE, OFE Skarbiec-Emerytura, Credit Suisse Life & Pensions OFE, OFE Allianz Polska) osiągnęły jednostkę rozrachunkową poniżej 17 zł. ( tj. 16,03-16,96 zł.).
4. Na koniec 2003 r. prowizja od składki pobierana przez OFE (od najwyższej do najniższej) przedstawia się następująco:
1) Generali OFE - 9%,
2) AIG OFE i OFE Polsat - 8,5%,
3) Bankowy OFE - 8,4%,
4) SAMPO OFE i OFE Kredyt Banku - 8%,
5)
OFE Ergo Hestia -
7,9%,
6) OFE Pocztylion - 7,5%,
7) OFE PZU Złota Jesień - 7%,
8) OFE Skarbiec-Emerytura - 6%,
9)
ING
Nationale-Nederlanden Polska OFE - 5,8%,
10)
Credit Suisse
Life & Pensions OFE - 5,25%,
11) OFE Allianz Polska i Pekao OFE - 5%,
12)
OFE
„DOM" - 4,5%,
13) Commercial Union OFE BPH CU WBK - 4%. (Tabele 1a, 1b, 1c)
5. Przez cały analizowany okres w przypadku pięciu z OFE (Generali OFE, AIG OFE, OFE Polsat, OFE Kredyt Banku i SAMPO OFE) opłata od składki była na tym samym poziomie. W pozostałych OFE wysokość jej była obniżana w miarę wydłużania się czasu członkostwa w OFE. (Tabele 1a, 1b, 1c)
6. Na koniec grudnia 2001 r. w przypadku dziesięciu OFE (tj.: OFE Allianz Polska, Commercial Union OFE BPH CU WBK, Credit Suisse Life & Pensions OFE, OFE „DOM", Generali OFE, ING Nationale-Nederlanden Polska OFE, Pekao OFE, OFE Polsat, OFE PZU Złota Jesień, SAMPO OFE) kapitał z II filaru emerytalnego na kontach OFE był wyższy o ok. 1,4% - 4,7% od wartości skumulowanych składek z tego samego okresu, zaś w pozostałych sześciu OFE (AIG OFE, Bankowy OFE, OFE Ergo Hestia, OFE Kredyt Banku, OFE Pocztylion, OFE Skarbiec-Emerytura) był on niższy i kształtował się na poziomie odpowiednio 98,7% i 99,5% kwoty skumulowanych składek. Jednakże, już w styczniu 2002 r. na kontach wszystkich OFE kapitał II filara był wyższy od skumulowanych składek i różnica ta wzrosła średnio o ok.4 % - 6%. Na koniec grudnia 2003 r. różnica ta zwiększyła się i (od największej do najmniejszej) przedstawia się następująco:
1) 21,1% dla ING Nationale-Nederlanden Polska OFE,
2) 20,1 % dla OFE Polsat,
3) 19,3% dla OFE Allianz Polska,
4) 18,8% dla OFE PZU Złota Jesień i SAMPO OFE,
5)
16,9% dla
Commercial Union OFE BPH CU WBK,
6) 16,2% dla Bankowy OFE,
7) 16,1% dla OFE Dom,
8) 15,9% dla Generali OFE,
9) 14,1% dla AIG OFE,
10) 13,5% dla Pekao OFE,
11) 13,2% dla OFE Skarbiec-Emerytura,
12)
13 % dla Credit
Suisse Life & Pensions OFE,
13) 12,5% dla OFE Ergo Hestia,
14) 11,4% dla OFE Pocztylion,
15) 10,1% OFE Kredyt Banku. (Tabela 2 i Rysunek 2)
7. Zaewidencjonowany kapitał w ZUS dla osoby, która nie przystąpiła do OFE oraz wskaźnik waloryzacji składek na koniec każdego roku w latach 2000-2003 zostały przedstawione na Rysunku 5 i w tabeli 3. Na koniec 2002 r. (tj. po ok. 3 latach opłacania składek) przy tej samej wysokości odprowadzanych składek na II filar emerytalny, w przypadku pięciu z OFE (tj.: OFE Allianz Polska, Bankowy OFE, Commercial Union OFE BPH CU WBK, ING Nationale-Nederlanden Polska OFE, OFE PZU Złota Jesień, SAMPO OFE) zaewidencjonowany kapitał był wyższy od kapitału w ZUS. W przypadku osoby, która przystąpiła do jednego z pozostałych jedenastu OFE (tj.: AIG OFE, Credit Suisse Life & Pensions OFE, OFE „DOM", OFE Ergo Hestia, Generali OFE, OFE Kredyt Banku, Pekao OFE, OFE Pocztylion, OFE Polsat, OFE Skarbiec-Emerytura) kapitał emerytalny był niższy niż osoby, która nie przystąpiła do OFE. Na koniec czerwca 2003 r. na kontach wszystkich z wybranych OFE kapitał emerytalny z II filaru był wyższy niż na koncie ZUS i różnica ta na korzyść OFE zwiększa się w miarę wydłużania okresu składkowego. (Rysunki 6,7,8,9 i tabela 3).
8. Jeżeli porównamy kwoty uzyskane w przypadku składek do OFE, ZUS lub lokaty takiej samej kwoty na rachunku oszczędnościowym, to na koniec 2003 r. najwyższy kapitał uzyskano na koncie najlepszego OFE (9310 zł.), zaś najniższy z rachunku oszczędnościowo- rozliczeniowego (8021 zł.). Na koniec 2003 r. kapitał z OFE średnio wynosił 8893 zł., i był on wyższy o ok. 400 zł. od średniego kapitału uzyskanego z lokat bankowych (8475 zł.), oraz o ok. 600 zł. od kapitału zgromadzonego w ZUS (8285 zł.). (Tabela 4 i Rysunek 3)
9.
Na koniec grudnia 1999 r. tylko kapitał zgromadzony z oszczędności
odpowiadających wysokości składek emerytalnych na II filar w przypadku lokat
bankowych był średnio wyższy o 1,3% od wartości skumulowanych składek z
tego samego okresu. W tym samym czasie kapitał ze składek II filaru
emerytalnego na kontach ZUS był równy wartości skumulowanych składek, zaś
kapitał w OFE był średnio niższy o ok. 3,9% od wartości skumulowanych składek
z tego samego okresu.
Po około dwóch latach oszczędzania zgromadzony kapitał na lokatach bankowych był średnio wyższy o 12% od wartości skumulowanych składek, kapitał na kontach ZUS był większy o ok.7,4% od wartości skumulowanych składek, zaś kapitał w OFE był średnio niższy o ok. 7,5% od wartości skumulowanych składek. Jednakże, już w grudniu 2001 r. kapitał w każdym z przypadków był wyższy od wartości skumulowanych składek z tego samego okresu (kapitał z OFE był średnio wyższy o 1,9%, kapitał z ZUS o 6,6% oraz kapitał z lokat o 12,8%).
Po około trzyletnim okresie składkowym różnica między uzyskanym kapitałem a wartościom skumulowanych składek wzrastała na korzyść OFE w porównaniu do ZUS czy też lokat bankowych. Na koniec grudnia 2002 r. różnica ta wynosiła 9,1% dla OFE, 9,8% dla ZUS oraz 11,8% dla lokat bankowych. Na koniec grudnia 2003 r. różnica między uzyskanym kapitałem a wartościom skumulowanych składek średnio zwiększyła się do 15,7% dla OFE, podczas gdy średnio zmniejszyła się do 10,2% dla lokat bankowych oraz do 7,8% dla ZUS, co oznacza, że lokaty w OFE w dłuższym okresie były najlepsze. (Tabela 5 i Rysunek 4)
Analizę
oparto na następujących założeniach:
1. Człowiek rozpoczął pracę w wrześniu 1999 r. W tym samym czasie przystąpił do OFE.
2. Człowiek zarabia przeciętne wynagrodzenie od 1999 r. do 2003 r.
Przeciętne miesięczne wynagrodzenie:
Ø 1999 r. – 1697,12 zł.,
Ø 2000 r. – 1893,74 zł.,
Ø 2001 r. – 2045,11 zł.,
Ø 2002 r. – 2097,83 zł.,
Ø 2003 r. – 2172,43 zł.
3. Wskaźnik inflacji:
Ø 1999 r. –6,7 %,
Ø 2000 r. – 7,1%,
Ø 2001 r. – 4,2%,
Ø 2002 r. – 1,4%.
Ø 2003 r. – 0,8%
4. Co miesiąc opłaca składki do ZUS i OFE.
Ø 12,22% podstawy wynagrodzenia - składka do ZUS,
Ø 7,3% podstawy wynagrodzenia - składka do OFE.
5. Składki odprowadzane do ZUS są waloryzowane według przepisów ostatniej nowelizacji Ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych.
Ø Według przepisów ustawy o waloryzację składek przeprowadza się corocznie od dnia 1 czerwca każdego roku, poczynając od waloryzacji za 2000. Waloryzacji podlega zaewidencjonowany suma składek na dzień 31 stycznia danego roku.
Ø Oszacowany wskaźnik waloryzacji:
· 2000 r. – 11,1 %
· 2001 r. – 8 %
· 2002 r. – 7 %
· 2003 r. – 0,5 %
6. Składki odprowadzane do OFE podlegają oprocentowaniu według stopy zwrotu OFE. Dla celów analizy zgromadzony kapitał na koniec każdego miesiąca oszacowano wykorzystując wartości jednostek rozrachunkowych według danego Otwartego Funduszu Emerytalnego.
7. Otwarte Fundusze emerytalne pobierają przy odprowadzaniu składek do OFE ustaloną przez siebie opłatę od składki (odsetek od wysokości składki) oraz na koniec miesiąca opłatę za zarządzanie w wysokości 0,05% od zgromadzonego kapitału.
8. Równolegle kwotę w wysokość składki na II filar emerytalny wpłaca na:
Ø Rachunek oszczędnościowo-rozliczeniowy (ROR),
Ø Lokaty terminowe:
na 1 miesiąc,
na 6 miesięcy,
na 12 miesięcy.
9. Wszystkie lokaty są o zmiennym oprocentowaniu, a kapitalizacja odsetek jest miesięczna. Stopy procentowe przyjęto według średnich miesięcznych stóp oprocentowania depozytów dla osób fizycznych.
10. Od stycznia 2002 r. zyski z lokat bankowych są opodatkowane. (20% od należnej kwoty z odsetek).
