13 marca 2009r.

Odpowiedź  IGTE na propozycję Izby Zarządzających Aktywami i Funduszami

W związku z propozycją aby umożliwić TFI wykonywanie usługi zarządzania aktywami OFE przedstawiam następujące stanowisko Izby Gospodarczej Towarzystw Emerytalnych.

Fakt wykonywania czynności zarządzania OFE przez PTE, bez możliwości zlecania tej usługi na zewnątrz, ma swoją istotną przyczynę. Wskazuje wyraźnie podmiot odpowiedzialny za konieczność dokonania dopłaty do rachunku członka OFE w przypadku, gdy stopa zwrotu z inwestycji jest niższa od minimalnej wymaganej stopy zwrotu i jest to gwarancja ustawowa. Takim podmiotem jest PTE, które w tym celu gromadzi odpowiednio wysokie kapitały oraz partycypuje w funduszu gwarancyjnym, służącym zaspokojeniu ewentualnych roszczeń członków OFE.

Czy TFI przejmując zarządzanie aktywami OFE, przejmie także zobowiązanie do uzupełnienia rachunków członków OFE w przypadku nie spełnienia wymogu minimalnej wymaganej stopy zwrotu? Jeśli tak, to czy będzie tworzyć fundusz gwarancyjny, tak jak OFE? Skoro tak, to argument, że TFI mogą oferować tańszą usługę zarządzania funduszem emerytalnym jest nieprawdziwy. Idąc dalej należy wątpić, by TFI, gdyby otrzymało prawo tworzenia OFE, było tańsze niż PTE.

Dane historyczne potwierdzają, że ta wątpliwość jest uzasadniona. Od 2002 roku IGTE systematyczne porównuje koszty, jakimi obciążeni są członkowie OFE i klienci funduszy inwestycyjnych stabilnego wzrostu. Wybór tego typu funduszy jest nieprzypadkowy – ich portfele inwestycyjne mają podobną strukturę jak portfele funduszy emerytalnych, a co za tym idzie podobny poziom ryzyka, co powinno powodować podobne koszty dla klientów. Izba bierze pod uwagę wszystkie fundusze emerytalne, a z drugiej strony 15 funduszy inwestycyjnych stabilnego wzrostu. Analiza Raportów KNF i Sprawozdań finansowych TFI z lat 2002 – 2007 (dane TFI za rok 2008 nie są jeszcze kompletne) pokazują, że każdego roku OFE są znacznie tańsze, niż fundusze inwestycyjne stabilnego wzrostu. Co więcej, w stosunku do zgromadzonego kapitału obciążenia członków OFE są coraz mniejsze: od 2,13% w 2002 do 1,36% w 2007. Tymczasem koszty jakie ponoszą uczestnicy funduszy inwestycyjnych stabilnego wzrostu wahają się od 2,69% w 2002 do 3,05% w 2007. Powtórzmy więc pytanie: w jaki sposób TFI zamierzają być tańsze niż OFE? Włączenie ich w proces zarządzania aktywami członków funduszy emerytalnych jedynie zwiększy koszty, a nie zmniejszy!

Inna analiza przeprowadzona przez Izbę pokazuje długoterminowe wyniki trzech typów inwestycji: w OFE, w TFI i PPE, a więc wypracowany kapitał w powiązaniu z wszystkimi poniesionymi opłatami.  

Przyjęto założenie, że:

- miesięczna wpłata lub składka wynosi 110 zł;

- roczna waloryzacja miesięcznej wpłaty składki (równa wzrostowi wynagrodzeń) wynosi 3,5%;

- stopa zwrotu z inwestycji wynosi 5,0%;

- styczeń 2009 r. jest pierwszym miesiącem inwestycji.

Przy czym:

- dla OFE przyjęto wariant najdroższy (opłata za zarządzanie na poziomie

maksymalnej dla funduszu o aktywach nie większych niż 8 mld zł);

- dla PPE przyjęto wersję bez opłaty od składki, z 1% opłatą za zarządzanie;

- dla TFI dwa warianty - tańszy i droższy.

Jak wynika z powyższych argumentów konkretnych korzyści z propozycji TFI członkowie funduszy emerytalnych nie powinni się raczej spodziewać. Proponujemy więc, idąc tokiem argumentacji TFI, by to PTE mogły zarządzać otwartymi funduszami inwestycyjnymi. Uprawnia do tego ich doświadczenie i osiągane wyniki w środowisku znacznie bardziej restrykcyjnych regulacji prawnych niż to, w którym poruszają się TFI.

2007 IGTE